Veur de twalefde maol Zwolse Taal & Cultuur Cursus

Het is dinsdagavond, half acht, wanneer het klaslokaal van het oude Deltion College volstroomt. De studenten passen bij de entourage. De grote ramen tot aan het hoge plafond, de vale muren behangen met landkaarten, een globe op de kast en bankjes in rijen van twee of drie bieden plaats aan een groep van 24 volwassen, zeg maar gerust oudere, studenten. Het onderlinge gelach en geklets voor de les begint doet niet onder het lawaai van een gemiddelde schoolklas. Wanneer de docent aankondigt dat de les begint is het echter direct stil.

Minke Kraijer geeft het woord aan wethouder Nelleke Vedelaar die disse aovend van stärt laot gaon. De wethouder herkent een aantal bekenden, maar ziet ook nieuwe gezichten. “Echte blauwvingers in wording”, grapt ze, om even later toe te geven dat ze zelf nog niet veel bakt van het Zwols. “Bij het Zwols dictee had ik maar 100 fout.” De klas lacht en de wethouder vertelt nog een anekdote van een honderd jarige die ze bezoekt. Voor ze de jarige ging bezoeken had ze haar huiswerk gedaan en toen ze de krasse dame kwam feliciteren zei ze: “U spreekt Kamperpoorts hè?” Waarna de jarige dacht dat haar dialect door de wethouder herkend werd. “Ze vond het geweldig,” lacht Nelleke.

Na een vrolijke opening wordt het echter serieus. Op donderdag 15 november promoveerde Philomène Bloemhoff-de Bruijn, aan de universiteit van Groningen op de ontwikkeling van de Zwolse taal. Haar proefschrift kreeg de titel: Anderhalve eeuw Zwols. Vanavond komt ze uitleggen wat ze heeft onderzocht in de geschreven teksten tussen 1838- 1972. Ze doet dit aan de hand van het gedicht ‘De Belofte’. Sommige woorden in dit Zwolse gedicht uit 1821 zijn erg veranderd en andere juist helemaal niet. Waarom dat zo is beschrijft ze in haar boek. Soms roept haar uitleg reacties op vanuit de klas. Het lijkt erop dat iedereen graag mee wil doen met het verklaren en zo zijn eigen theorieën heeft over de taalveranderingen.

Na de pauze is de beurt aan docente Minke Kraijer. Menigeen zal haar kennen van de column ‘Zwolse proat’ in de Peperbus. Ze is echter ook voor het grootste deel verantwoordelijk voor de totstandkoming van het Zwols woordenboek. Een naslagwerk wat haar studenten waarschijnlijk goed kunnen gebruiken. Ze krijgen namelijk ook huiswerk op.  In de eerste les worden nog eenvoudige woordjes aangeleerd, maar Minke wil ook dat ze goed geschreven worden. De Zwolse taal ligt haar na aan het hart en haar doel is het behouden ervan.  Een sinterklaasgedichtje maken in perfect Zwols is heus niet makkelijk, maar wel een huiswerkopdracht. Ter inspiratie de eerste versregels van het gedicht ‘De Belofte’.

Heur zei Kees tot Maarten Maartens,
‘K heb ou as kind ekend,
Kwaud z’y niet maer an jenever
He’y ou vulste vulle ewend.

Weet y niet, daet van de praekstoel,
Domene zoo vaeke zeg,
daet de duvel deur jenever,
Mennig mensen lauge leg (in de luren)

De cursus is acht dinsdagavonden per jaar, vier voor en vier na de kerst en kost € 57,50, inclusief koffie/thee en een cursus map. Opgeven kan bij de IJsselacademie via 038 33 15 235, of via de website.

Permanente koppeling naar dit artikel: https://www.diezerpoorter.nl/2012/11/27/veur-de-twalefde-maol-zwolse-taal-cultuur-cursus/5483/

1 reactie

  1. Redactie,

    Hartelijk dank voor het mooie artikel! Ik zou zeggen, kom nog eens langs of doe volgend jaar mee!

    Ook zijn jullie alvast van harte uitgenodigd voor het Groot Zwols Dictee op 28 maart 2013, om 19.30 uur in het HCO!

    Met groet, Minke Kraijer

Reacties zijn uitgeschakeld.