Watertoren Turfmarkt klaar voor bewoning

Als jij op de Turfmarkt je auto parkeert of als je erlangs loopt of fietst, dan ontkom je niet aan het nieuwe uiterlijk van de oude watertoren uit 1892. Anders dan voorheen, eigentijdser én met een woonbestemming staat daar de nieuwe watertoren. Je vindt hem mooi of niet mooi, dat is aan de toeschouwer maar er staat een vernieuwd monument. Een blikvanger en baken dat dinsdag 27 november officieel is geopend.

Het ontwerp is van het bekende Zwolse architectenbureau 19hetatelier. Er zijn door dit bureau al veel spraakmakende gebouwen ontworpen die op een groot aantal plaatsen in Zwolle staan. Nu dus ook onze vertrouwde watertoren die is voorzien van een verassende eigentijdse jas. In combinatie met de oorspronkelijke gevel, welke in de buitenmantel verborgen zat, is er iets nieuws gemaakt. Zo blijft er nog veel van het oude ontwerp van de toren zichtbaar. De top is helemaal vernieuwd maar met oorspronkelijk principes. Deze is breder dan het onderste gedeelte. Van binnen is veel veranderd, het oorspronkelijke koperen dak is vervangen en er is aan de buitenkant een lift gekomen.

Architect Rob Moritz vertelt: “Om de vorm van de toren te maken zoals hij nu is geworden moest er nogal wat gebeuren; het slopen van de buitenmantel, het waterreservoir en de top moesten worden verwijderd. Meerdere zaken waren onbekend en onzeker. Je maakt een nieuw ontwerp in samenhang met een oud gebouw.

Omdat de fundering van de toren niet op palen staat maar een op dikke voet van steen op zand betekent dat de nieuwe constructies niet te zwaar konden worden in verband met verzakken. Bij alles wat gedaan werd moest het gewicht van de constructies worden getoetst aan de maximale belasting.

De resterende onderkant van de toren bleek na het weghalen van de buitenmantel een andere kleur te hebben dan men verwachtte, hierdoor moest de architect het bovendeel in een bijpassende kleur laten maken om toch een goed passend geheel te verkrijgen.

Begin 2018 kwam de stadsecoloog met het verzoek om voor gierzwaluwen en vleermuizen die er hun nest hadden een plek te vinden. Het verzoek was om een aantal nestkasten te plaatsen. Echter, het ontwerp was gereed en zag er goed uit, kasten plaatsen was geen optie. Maar onder de brede top zitten consoles voor de stabiliteit, daarin zijn de nestholtes voor de vleermuizen en de gierzwaluwen ingepast. Zo hebben deze dieren die reeds lang in de toren huisden ook weer een nieuwe veilige plek.”

Met de vernieuwde watertoren hebben Rob Moritz met het team van 19atelier in samenwerking met Nijhuis een nieuw spraakmakend gebouw neergezet in Zwolle. In de watertoren zijn 21 appartementen gerealiseerd. Zij geven een mooi uitzicht langs het Almelose Kanaal, de Turfmarkt en over de belendende woningen heen richting stad.

In de lagere stomp is het appartement op 1e verdieping (boven de fietsenstalling) een speciaal appartement met authentieke ramen en een extra hoog plafond. Daarboven zijn nog vijf verdiepingen met één appartement per verdieping van ca 70 m². In het hoge gedeelte, in de top met vijf verdiepingen, zijn drie appartementen per verdieping van ca 55 m². In de centrale ruimte op de begane grond kunnen fietsen worden gestald. Auto’s kunnen op de aangrenzende parkeerplaats worden gestald.

Verschillende contouren watertoren Turfmarkt

De bouw is gerealiseerd door het bekende Rijssense aannemingsbedrijf Nijhuis Bouw B.V. Mark Broekhuijsen is als projectontwikkelaar namens Nijhuis vanaf het prille begin hierbij betrokken geweest en vult aan: “In 1892 werd de watertoren gebouwd om de stad van drinkwater te voorzien. De watertoren had een belangrijke functie om het water met hogere druk door de leidingen te laten stromen naar de gebruikers toe. Daartoe werd vanuit een “reinwaterkelder” onder het maaiveld in de nabijheid van de toren water met een pomp naar de grote watertank boven in de toren gebracht. Vandaar de verbreding boven in de toren.

De toren stond oorspronkelijk op een terp. Aan de voet van die terp was vroeger een camping, dat is lang geleden, maar thans mogen als uitvloeisel hiervan een viertal campers op de Turfmarkt gedurende twee dagen gebruik maken van de parkeerplaatsen.

Nadat in 1957 een meisje dodelijk getroffen werd door vallende stenen werd er een buitenmantel om de toren heen gemaakt. Maar zelfs dat was niet voldoende, door het gewicht van de stenen dreigde de buitenmantel het te begeven. Daarom werden er grote metalen banden om de stenen heen aangebracht die werden afgewerkt met wit beton.

De watertoren welke eigendom was van het waterschap werd eind jaren negentig de vorige eeuw verkocht aan het Rijssense bedrijf Esprit ontwikkeling. Dit bedrijf verkocht de toren door aan Nijhuis. Zo werd de toren in 1999 eigendom van Nijhuis Bouw te Rijssen.

Het doel van Nijhuis was betrokken te worden bij de ontwikkeling in dit deel van de Bagijneweide. Tot 2008 is samen met de gemeente onderzocht hoe het gebied te ontwikkelen tot een nieuw woongebied. Door inspraakprocedures, bestemmingen en de financiële crisis is er pas in 2016 begonnen aan de werkzaamheden die de huidige toren hebben opgeleverd.

Omdat in 2008 de economische crisis uitbrak heeft alles stil gelegen tot 2014. Toen kreeg ik (Mark Broekhuijsen) het verzoek om de watertoren om te bouwen tot een woontoren. Plannen werden gemaakt met Rob Moritz van het architectenbureau 19hetatelier en is de toren omgebouwd tot een moderne watertoren met nu 21 appartementen in plaats van water er in.

Dankzij het ontwerp van 19hetatelier zijn de werelden van woontoren versus watertoren zoals de gemeente en welstandscommissies het zagen bij elkaar gekomen en kon het werk starten in 2017.

In 2016 is het plan verkocht aan Amvest een beleggingsmaatschappij die de woningen verhuurt. In 2017 was de bouwvergunning rond met de gemeente en kon men beginnen met het slopen van de buitenschil en de watertank. Dat was een hele klus voor de mannen van slopersbedrijf Boverhoff.

Als eerste werd de koperen kap eraf gesloopt, daarna de buitenmantel. Doordat de stenen harder waren dan verwacht duurde dit sloopwerk anderhalve maand langer dan was voorzien. Er werd staand in een bak aan een hijskraan gehakt. De steen was hard en werk was zwaar. Een ploeg mocht 15 minuten hakwerk verrichten, daarna een pauze van 30 minuten.

Na het slopen van de kap, buitenmantel en watertank werd begin 2018 de opbouw gestart. Dit ging voorspoedig. Een watertoren maak je niet elke dag, dus het was een bijzonder project. Nu de watertoren gereed is komen uit de directe omgeving de complimenten los van de buurtbewoners. Men vindt de toren mooi en een aanwinst voor Bagijneweide.

De appartementen in de woontoren worden allemaal verhuurd. Hierdoor zal er meer doorstroming zijn dan bij koop appartementen omdat huurders eerder verhuizen dan kopers. Door de grotere doorstroming kunnen meer mensen dan zeggen dat ze in een watertoren hebben gewoond. Wellicht wordt de toren ooit een gemeentemonument .”

De redactie van Wijkkrant Diezerpoorter wenst de toren in haar nieuwe functie en de toekomstige bewoners een voorspoedige en een fijne tijd.

Permanente koppeling naar dit artikel: https://www.diezerpoorter.nl/2018/12/03/watertoren-turfmarkt-klaar-voor-bewoning/29159/

Geef een reactie

Your email address will not be published.

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.